
Zeggen “Ik ben overleden” of iets als “Ik ben dood”, dat kan hoogstens in figuurlijke zin worden verstaan. In letterlijke zin opgevat, dan wordt dat wel raar, paradoxaal.
Maar wacht, zeggen dat iemand anders overleden is, zo van “Die is overleden”, dat wordt zonder mankeren als onproblematische zegswijze aanvaard. Tegelijk is het zo dat je op die manier nog steeds een eigenschap toebedeelt, namelijk ‘overleden’ of ‘dood’, aan iemand. Alleen, “diegene” is niet meer. Zelfs het gebruik van woorden die verwijzen naar en met een begrip als “iemand” terwijl “die” dood is, hebben iets inherents tegenstrijdigs. In ons taalgebruik ontkomen we er niet aan om overledenen in leven te houden, te doen alsof of iemand nog bestaat, al is het maar figuurlijk, in het universum van de taal.
Naast dat onontkoombare in onze taal, houden we vaak ook in meer directe zin mensen figuurlijk in leven door zegswijzen als bv. “Schat, jij was de grootste vriend die ik maar kon hebben”, door dus een dode letterlijk toch aan te spreken, alsof die je nog zou kunnen horen. “Rust zacht” op grafstenen bv. is óók zoiets. Overigens kan je ook wel zo in negatieve zin over iemand spreken, een overledenen aanspreken, bv. “Je was een verschrikking voor anderen. Het is maar goed dat je er niet meer bent, klootzak ! ” Lees verder “Zondagochtendoverpeinzing [op zaterdagmorgen]”