Zondagochtendoverpeinzing [op zaterdagmorgen]

Zeggen “Ik ben overleden” of iets als “Ik ben dood”, dat kan hoogstens in figuurlijke zin worden verstaan. In letterlijke zin opgevat, dan wordt dat wel raar, paradoxaal.

Maar wacht, zeggen dat iemand anders overleden is, zo van “Die is overleden”, dat wordt zonder mankeren als onproblematische zegswijze aanvaard. Tegelijk is het zo dat je op die manier nog steeds een eigenschap toebedeelt, namelijk ‘overleden’ of ‘dood’, aan iemand. Alleen, “diegene” is niet meer. Zelfs het gebruik van woorden die verwijzen naar en met een begrip als “iemand” terwijl “die” dood is, hebben iets inherents tegenstrijdigs. In ons taalgebruik ontkomen we er niet aan om overledenen in leven te houden, te doen alsof of iemand nog bestaat, al is het maar figuurlijk, in het universum van de taal.

Naast dat onontkoombare in onze taal, houden we vaak ook in meer directe zin mensen figuurlijk in leven door zegswijzen als bv. “Schat, jij was de grootste vriend die ik maar kon hebben”, door dus een dode letterlijk toch aan te spreken, alsof die je nog zou kunnen horen. “Rust zacht” op grafstenen bv. is óók zoiets. Overigens kan je ook wel zo in negatieve zin over iemand spreken, een overledenen aanspreken, bv. “Je was een verschrikking voor anderen. Het is maar goed dat je er niet meer bent, klootzak ! “

Nu zijn er zat mensen – misschien wel een meerderheid van de wereldbevolking, door de hele geschiedenis van de mens heen – die ook wel geloven, geloven dat op de één of andere manier iemand die dood is, toch nog ook wel “ergens” (voort)leeft en misschien zelfs ons nog op ëén of andere wijze kan verstaan; en zelfs dat we soms boodschappen van genezijde kunnen (terug) krijgen.

Feit is dat dergelijke manieren van spreken en overtuigingen in ieder geval ook voor de meeste mensen leven en dood wat makkelijker te hanteren maken, het verdriet, woede of zelfs haat, verlangen en gemis dragelijk(er).

Als ik eenmaal verscheiden ben zal dit en wat dan ook me allemaal worst wezen; uh, maar zelfs dat niet dus, bij gebrek aan mijzelf. En mocht ik toch linksom of rechtsom voortbestaan, dan vermoed ik toch met een heel andere spijsvertering en andere smaakbeleving, iets onvergelijkbaars met wat ik en wij kennen of ons zelfs maar kunnen voorstellen.

Geef een reactie

Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *