Jaar: 2021

Denk je echt, dat je ook maar iets anders zou kunnen doen dan je deed, als je opnieuw geboren zou worden, maar dan ook echt, met exact dezelfde genen en omstandigheden?

Als je een beetje geestelijk gezond bent, dan leef je in de veronderstelling, met ’t gevoel, dat je wel anders had kunnen doen, anders had kunnen beslissen, kiezen, soms, of vaak; dat is voor je geestelijk welbevinden wel zo gezond. Maar of ’t waar is? Dat valt te bezien. Of niet. Misschien is de veronderstelling dat je die vraag van wel of geen (of een beetje) vrije wil als zodanig zinvol kan stellen, zelf wel een vraag die in werkelijkheid berust op een valse aanname over die werkelijkheid (namelijk een werklijkheid van te onderscheiden dingen, zaken, organismen, die al dan niet over een eigen vrije wil beschikken, terwijl er in werklijkheid wellicht helemaal geen te onderscheiden zaken, dingen zijn.)  Hoe dan ook kunnen we niet leven zónder uit te gaan van, te leven in,  het besef van vrije wil. Geen ontkomen aan. Net zomin als een spiegelbeeld – in een soort (wrede) vorm van werkelijkheid opgezadeld met zelfreflectie –  het beeld zelf kan zijn, maar het altijd zal moeten doen met het besef dat het een spiegelbeeld is en niet het beeld zelf. #trust

p.s.
Als je opnieuw kon beginnen, als je het over kon doen (je zou alles overnieuw doen).

Wie echt iets wil zeggen, die zou eigenlijk echt uitgezocht moeten hebben, wat dat op zich al vooronderstelt. Of zich stilzwijgend neerleggen bij de realiteit zoals die zich ervaren laat, zonder enig benul van de aard van het beestje en wat al dan niet.

Gelukkig zitten we – alleen al het idee dat je van (onderscheiden) dingen kunt spreken – in een realiteit (zoals die zich aan ons voordoet) waaraan geen ontsnappen mogelijk is, al is die nog zo ogenschijnlijk. Om onze ervaren realiteit te verklaren, moeten we zelfs onze toevlucht nemen tot elkaar uitsluitende begrippen als golf en deeltje, moeten we termen gebruiken als begin van de tijd en materie of zo. Met een symbool voor oneindig kunnen we rekenen. Maar waarmee we kunnen rekenen om de gang van zaken te verklaren hier en nu, zegt nog steeds niet hoe we onderscheid kunnen maken tussen goed en kwaad, tussen zin en zinloos.

In de herhaling: de geschiedenis van de mens is de geschiedenis van toenemende schaalvergroting

Eén van de tekenen dat een beschaving op z’n eind loopt: waar rechtspraak gaat boven rechtvaardigheid, uitzonderingen niet meer de regel mogen bevestigen, waar voor alles een regel wordt bedacht (of dat men dat althans probeert). Met als gevolg dat meer en meer mensen bezig zijn met die regels, in plaats van voor het welzijn van de samenleving.

Een ander teken is natuurlijk uitputting – overschrijding – van de natuurlijke hulpbronnen, en grenzen, dat dan uiteindelijk hard terug slaat op die beschaving zelf.

Nou zitten we eigenlijk onderhand wereldwijd met wat je “westerse” beschaving zou kunnen noemen, of de technogische, of de consumptieve of de combinatie daarvan. Waar vroeger een beschaving toch wat beperkt bleef tot een (klein) deel van de aarde, omspant de huidige consumptief technologische (de “westerse”) de hele aarde, houdt de hele aarde in zijn greep. (terzijde: de olympische spelen zijn in alle opzichten westers, met alle vlagvertoon, de vlam, de competies, de zogenaamde verbroedering, de muziek, de beelden – niet dat het niet mooi is hoor) Was het vroeger dan ook niet zo erg – voor de aarde en al z’n bewoners iha en de mens ihb – als een beschaving het onderspit delfde, weer in de marge geraakte, dan betekent de teloorgang van de huidige beschaving dat wereldwijd alles en iedereen in de marge geraakt; vul zelf maar in wat die marge inhoudt…